# Müzik Kuramı

## Diziler

Davide Bonetti önemli boyutta dizi alıştırmaları ve tüm dizileri anlatan sayfalarla önemli katkılarda bulunmuştır. Bu sayfaları bulabileceğiniz yer burasıdır.

## Aralıklar

In music theory we use the word interval when we talk about the pitch difference between two notes. We call them harmonic intervals if two tones sound simultaneously and melodic intervals if they sound successively.

Interval names consist of two parts. Some examples are "major third" and "perfect fifth". In Walter Piston's "Harmony" the two parts are called the specific name and the general name part. Wikipedia talks about interval quality and interval number. I have seen people talking about an interval's numerical size.

You find the general name by counting the steps on the staff, ignoring any accidentals. So if the interval you want to name goes from E to G#, then we count to 3 (E F G) and see that the general name is third.

The specific name tells the exact size of the interval. Unisons, fourths, fifths and octaves can be diminished, pure or augmented. Seconds, thirds, sixths and sevenths can be minor, major, diminished or augmented. A minor interval is one semitone smaller than a major interval. A diminished interval is one semitone smaller than a pure or a minor interval, and an augmented interval is one semitone larger than a pure or major interval.

Arızalar aralığın boyutunu değiştirebilirler. Bir aralığın ikinci sesine diyez veya ilk sesine bir bemol eklerseniz arlık yarım perde daha büyük olacaktır. Ve ikinci ses bemol veya birinci sese diyez eklerseniz aralık bir yarım perde daha küçük olacaktor. Gelen bölümde aralıkların adlandırılması daha detaylı biçimde anlatılmaktadır.

### İkililer

İkilileri tanımak kolaydır: dizekteki komşu seslerdir bunlar. Notanın biri çizginin tam içinde ötekisi ise bir sonraki veya bir önceki boşluktadır. Küçük ikili yarım perde, büyük ikili tam perde uzaklığındadır.

İkilileri tanımayı öğrenmek için, önce doğal skalada hangi sesler arasında ikililerin kendiliğinden oluştuğunu anlamalısınız. Burada gördüğünüz gibi , sadece E-F ve B-C sesleri küçük ikilidir. Diğerlerinin tümü büyük aralıklardır. Buraya bakarak piyano tuşesinden de bunu doğrulayabilirsiniz. Göreceğiniz gibi E ve F ile B ve C arasında hiç siyah tuş yoktur.

Eğer ikililer arıza almış ise, aralığın boyutunda bunların neyi değiştirdiğine bir bakalım. Bir kaç aralık tanımlayalım!

Şu aralıkdan arızayı kaldıralım ve F-G seslerinin büyük ikili oluşturduğunu görelim. İkinci sese bemol eklediğimizde, aralığın boyutu yarım perde küçülür, ve küçük ikili olur.

We remove the accidentals, and see that the interval A-B is a major second. You still remember , don't you? Then we add the flat to the A, and the interval becomes an augmented second. And when we add the flat to the B, and the interval becomes a major second.

We remove the accidentals, and see that the interval E-F is a minor second. When we add a flat to the lowest tone, the interval becomes one semitone larger, and becomes a major second. And when we add a sharp to the highest tone, the interval becomes one semitone larger, turning into an augmented second.

### Üçlüler

A minor third is one minor and one major second, or three semitones. A major third are two major seconds, or four semitone steps. shows the thirds between all the natural tones. You should memorise the major intervals, C-E, F-A and G-B. Then you know that the other four intervals are minor.

Bundan sonra arızaların aralıkların özel isimlerini nasıl değiştirdiğine bakabilirsiniz. Bu ikililerin başına gelen yöntemle aynıdır.

### Dörtlü

A pure fourth is 2½ steps, or two major seconds and a minor second. shows all fourths between natural tones. You should memorise that the fourth F-B is augmented, and that the other six are pure.

### Beşli

A pure fifth is 3½ steps, or three major seconds and a minor second. shows all fifths between natural tones. You should remember that all those intervals are pure, except B-F that is diminished.

If an interval has accidentals, then we must examine them to see how they change the size of the interval. A diminished fifth is one semitone smaller than a pure interval, and an augmented fifth is one semitone larger. Below you will find a few examples:

Şuradan anımsarsanız Si-Fa artık beşlidir. Burada alttaki ses bemol almış olup aralığı bir yarım perde büyütür ve aralığın niteliğini eksiltilmiş den tam beşliye dönüştürür.

We know from that interval E-B is a perfect fifth. In the E has a flat in front of it, making the interval augmented. But then the B is preceded by a double flat that makes the interval two semitone steps smaller and changes the interval to a diminished fifth.

### Altılılar

Sixths are easiest identified by inverting the interval and identifying the third. Then the following rules applies:

- Eğer üçlü eksiltilmiş ise, o zaman altılı artmış olur

- Eğer üçlü küçük ise, altılı büyük olur

- Eğer üçlü büyük ise, altılı küçük olur

- Eğer üçlü artmış ise, o zaman altılı eksiltilmiş olur

Eğer aralıklar size zor gelirse, Mi-Do, La-Fa ve Si-Sol seslerinin küçük olduğunu ezberleyin. Diğer dördü büyüktür. Sonra, arıza varsa özel adları değiştirip değiştirmediğini kontrol edin. Bunu ikililere yaptığımız gibi diğerlerine de uygulayabiliriz.

### Yedililer

Yedililer, altılılara yapıdlığı tanımlanırlar. Yediliyi çevirdiğinizde, ikili elde edersiniz.

Eğer aralıkları çevirmek size zor gelirse, Do-Si ve Fa-Mi seslerinin küçük olduğunu ezberleyin. Diğer beşi büyüktür. Sonra, arıza varsa özel adları değiştirip değiştirmediğini kontrol edin. Bunu ikililere yaptığımız gibi diğerlerine de uygulayabiliriz.

## Aralıklların Çevrimi

Bir aralığın çevrimini yaparken birinci sesi bir oktav yukarı veya ikinci sesi bir oktav aşağıya alırsınız. Böylece genel isimlerde şöylesi değişiklikler olur:

- İkililer çevrilince yedili olur.

- Üçlü çevrilince altılı olur.

- Dörtlü çevrilince beşli olur.

- Beşli çevrilince dörtlü olur.

- Altılı çevrilince üçlü olur.

- Yedili çevrilince ikili olur.

Özel adlı aralıklardaki değişikli ise şöyle olur:

- Eksiltilmiş aralık çevrilince artmış olur.

- Küçük çevrilince büyük olur.

- Tam, tam kalır.

- Büyük çevrilince küçük olur.

- Artmış çevrilince eksiltilmiş olur.

Aşağıda iki örnek vardır, bir büyük üçlü çevrilmiş ve küçük altılı olmuş, ve bir küçük yedili çevrilmiş ve büyük ikili olmuştur.